Een AED wordt vaak pas aan het eind van een project opgehangen, op de plek waar toevallig nog een stuk muur vrij is. Daar is hij zelden goed vindbaar of bereikbaar. Wie de AED al in het schetsontwerp meeneemt, kan hem zichtbaar, toegankelijk en passend bij het interieur een plek geven. Hieronder staan acht ontwerpkeuzes die daarbij helpen.
Plaats: kies de looplijn, niet de restruimte
1. Koppel de AED aan een vast oriëntatiepunt
Bij een hartstilstand rent iemand die het gebouw niet kent naar de plek waar hij logischerwijs iets verwacht. Dat is meestal de entree, de receptie, een liftkern of een trappenhuis. Plaats de AED op zo'n punt dat in de plattegrond al een knooppunt is, dan hoeft niemand eerst te zoeken. Een kast achter een deur van een personeelsruimte of in een gang die alleen met een pas toegankelijk is, valt af. Op het moment dat het nodig is, heeft lang niet iedereen een pas bij zich.
2. Reken in looptijd, niet in vierkante meters
Bij een groot kantoor, een school of een bedrijfshal met meerdere bouwlagen is één AED bij de hoofdingang vaak niet genoeg. Loop in de plattegrond de route vanaf de verste werkplek naar de AED en weer terug. Tel daarbij trappen, deuren met pasjessystemen en lange gangen mee. Kost die route meerdere minuten, overweeg dan een tweede of derde kast, bijvoorbeeld per verdieping in hetzelfde trappenhuis. Zo ontstaat een herkenbaar patroon in het gebouw.
Hoogte, nis en uitstraling
3. Ontwerp de hoogte voor iedereen
Een AED-kast moet te openen zijn door een lange volwassene, een kleinere collega en iemand in een rolstoel. Houd de greep en het apparaat binnen grijpbereik en laat geen obstakels voor de kast staan, zoals een plantenbak, een bank of een radiator. Let ook op de draairichting van de kastdeur ten opzichte van de looproute. Een deur die tegen de stroom in openslaat, kost in een smalle gang onnodig tijd.
4. Een nis mag, een verstopplek niet
Een ingebouwde nis in een wand of kolom geeft een strak beeld en voorkomt dat de kast in de looproute uitsteekt. Dat werkt goed, zolang de AED vanuit de gang of hal frontaal en van opzij zichtbaar blijft. Een te diepe nis of een kast achter een schuifwand ziet er netjes uit, maar maakt de AED onvindbaar. Houd daarnaast rekening met de maatvoering: kasten verschillen per type en fabrikant, dus leg de afmetingen pas vast als duidelijk is welke kast er komt.
5. Laat het interieur meekleuren, maar de AED niet
Het is verleidelijk om een AED-kast weg te ontwerpen in dezelfde tint als de wand. Dat kan bij de omkadering, het plint of de nis, maar de kast en het pictogram moeten contrasteren met hun omgeving. Een donkere wand met een felgroene markering werkt. Een lichtgrijze kast tegen een lichtgrijze wand niet. Denk ook aan reflectie: een glazen kastdeur tegenover een groot raam kan de inhoud overdag onzichtbaar maken.
Signalering, gevel en apparaat
6. Neem de bewegwijzering op in het signingplan
Er bestaat een internationaal gestandaardiseerd AED-pictogram: een wit hart met bliksemschicht en kruis op een groene achtergrond, opgenomen in ISO 7010. Gebruik dat symbool, ook als de huisstijl van de opdrachtgever een eigen iconografie heeft. Een haaks op de wand geplaatst bord of een vlagbord boven de kast is vanuit de lengterichting van een gang te zien, een plat bord alleen van dichtbij. Neem de verwijzingen mee in het signingplan, zodat ze ook vanaf de entree en bij de liften de weg wijzen.
7. Zet stroom en verlichting voor een buitenkast in het bestek
Een AED aan de gevel is ook buiten openingstijden beschikbaar, bijvoorbeeld voor de buurt of voor bezoekers van een sportpark. Batterijen en elektroden zijn gevoelig voor kou en vocht, daarom hangen AED's buiten meestal in een verwarmde kast. Zo'n kast heeft een stroomaansluiting nodig. Neem die op tijd op in het elektrotechnisch ontwerp en voorkom dat er achteraf een kabelgoot over de gevel loopt. Kies een plek onder een overstek of luifel, met verlichting die 's avonds het pictogram en het codeslot zichtbaar maakt. Een buitenkast die 24/7 toegankelijk is, kan worden aangemeld bij het netwerk van burgerhulpverleners. Overleg daarover met de opdrachtgever.
8. Laat het apparaat de kast mee bepalen
AED's verschillen in formaat, gewicht en bediening. Er zijn semi-automatische en volautomatische modellen, en sommige apparaten hebben een draagtas die meer ruimte vraagt in de kast. Bespreek daarom in een vroeg stadium met de opdrachtgever welk apparaat er komt. Wie zich oriënteert op AED kopen, vindt een overzicht van modellen per merk met uitleg over de verschillen. Daaruit volgt vanzelf welke kastmaat en welke nisdiepte nodig zijn. Zo hoeft de schrijnwerker of aannemer later niet te improviseren.
Een AED die meegroeit met het gebouw
Een AED is geen los accessoire, maar een element dat net als vluchtroutes en brandblussers bij de plattegrond hoort. Wie de plek, de hoogte, het contrast en de stroomvoorziening al in het schetsontwerp vastlegt, voorkomt latere compromissen. Leg de keuzes ook vast in de opleverdocumentatie, zodat de beheerder bij een verbouwing of herinrichting weet waarom de kast juist daar hangt. Dan blijft hij zichtbaar en bereikbaar, ook als het interieur verandert.
